GSP คือมาตรการการลดหย่อนภาษี/ยกเว้นภาษีนำเข้าที่ประเทศพัฒนาแล้วให้แก่ประเทศกำลังพัฒนาหรือประเทศพัฒนาน้อยที่สุด
ปัจจุบันประเทศไทยได้สิทธิ GSP จำนวน 5 ระบบ และมีประเทศที่ให้สิทธิ GSP ทั้งสิ้น 14 ประเทศได้แก่:
- ระบบ GSP สหรัฐอเมริกา
- ระบบ GSP ญี่ปุ่น
- ระบบ GSP รัสเซียและเครือรัฐอิสระ 10 ประเทศ (กลุ่ม CIS) ได้แก่ รัสเซีย อาร์เมเนีย อาเซอร์ไบจาน สาธารณรัฐเบลารุส คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน สาธารณรัฐมอลโดวา ทาจิกิสถาน ยูเครน อุซเบกิสถาน และเติร์ก์เมนิสถาน
- ระบบ GSP สวิตเซอร์แลนด์
- ระบบ GSP นอร์เวย์
หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า มี 8 ชนิด ดังนี้
- หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า แบบเอ (Certificate of Origin Form A) เป็นหนังสือรับรองฯ ที่ออกให้แก่ผู้ส่งออกเพื่อใช้ในการขอรับสิทธฺิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไปโดยจะได้รับสิทธิลดหย่อนหรือยกเว้นภาษี ขาเข้าสำหรับสินค้าที่ส่งออกไปยังประเทศผู้ให้สิทธิพิเศษ ได้แก่ ญี่ปุ่น รัสเซียและเครือรัฐอิสระ 10 ประเทศ (กลุ่ม CIS) สวิตเซอร์แลนด์ และนอร์เวย์ หมายเหตุ กรณีการขอใช้สิทธิ GSP สหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์และนอร์เวย์ ได้ยกเลิกการใช้หนังสือรับรองฯ Form A เป็นหลักฐานเพื่อขอให้สิทธิ GSP กำหนดให้ผู้นำเข้าเป็นผู้ดำเนินการรับรองสินค้าด้วยตนเอง (Self Declaration) เพื่อแสดงความจำนงขอใช้สิทธิ GSP
- หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า แบบ จี.เอส.ที.พี (GSTP Certificate of Origin) หรือ Form GSTP เป็นเอกสารรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าเพื่อใช้ขอรับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรภายใต้ระบบการแลกเปลี่ยนสิทธิพิเศษทางการค้า (Global System of Trade Preferences-GSTP) สำหรับสินค้าที่ออกไปยังประเทศกำลังพัฒนาที่เป็นภาคีสมาชิก 43 ประเทศที่ได้ลงนามและให้สัตยาบันข้อตกลงแล้วได้แก่ แอลจีเลีย อาร์เจนตินา บังคลาเทศ เบนิน โบลิเวีย บราซิล แคมารูน ชิลี โคลัมเบีย คิวบา เกาหลีเหนือ เอกวาดอร์ อียิปต์ กานา กินี กายอานา อินเดีย อินโดนีเซีย อิหร่าน อิรัก ลิเบีย มาเลเซีย เมอร์โคซูร์ (ตลาดร่วมอเมริกาใต้ตอนล่าง) เม็กซิโก โมร๊อกโก เมียนมา โมซัมบิก นิการากัว ตรินิแดดและโตเบโก ตูนิเซีย แทนซาเนีย เวเนซูเอลา เวียตนาม และซิมบับเว
- หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า แบบดี (Certificate of Origin Form D) เป็นหนังสือรับรองฯ ที่ออกให้แก่ผู้ส่งออกเพื่อใช้ในการขอรับสิทธิพิเศษตามความตกลงการค้าสินค้าของอาเซียน (ASEAN Trade in Goods Agreement: ATIGA) สำหรับสินค้าที่ส่งไปประเทศสมาชิกในกลุ่มอาซียน 10 ประเทศ ได้แก่ ไทย เมียนมา สปป.ลาว เวียตนาม ฟิลิปปินส์ กัมพูชา มาเลเซีย สิงคโปร์ บรูไน และอินโดนีเซีย